Idethi Yokusebenza: Okthoba 6, 2025
Lo Mgomo Wobumfihlo uchaza ukuthi i-mknews.africa (ebizwa ngokuthi “thina,” noma “wethu”) iqoqa, isebenzise, icubungule, futhi ivikela kanjani Imininingwane yakho Yomuntu Siqu ngokuhambisana noMthetho Wokuvikela Imininingwane Yomuntu Siqu, No. 4 ka-2013 (POPIA) neminye imithetho esebenzayo yaseNingizimu Afrika.
Ngokufinyelela noma ngokusebenzisa i-mknews.africa (i-“Iwebhusayithi”), uyavumelana nemigomo yalo Mgomo Wobumfihlo.
1. Imininingwane Yomuntu Siqu Esiyiqoqayo
Siqoqa imininingwane ekhomba noma ehlobene nawe (“Imininingwane Yomuntu Siqu”). Izinhlobo Zemininingwane Yomuntu Siqu esingayiqoqa zihlanganisa:
A. Imininingwane Oyinikeza Thina Ngokuqondile
Le mininingwane iqoqwa uma usebenzisana ne-Iwebhusayithi, njengokuthi:
- Imininingwane Yokuxhumana: Igama, ikheli le-imeyili, ikheli elingokomzimba, kanye nenombolo yocingo (isb., uma ubhalisela iphephabhuku, ungena emqhudelwaneni, noma uletha umbuzo).
- Imininingwane Ye-Akhawunti: Igama lomsebenzisi kanye nephasiwedi (uma sinikeza ama-akhawunti abasebenzisi noma izinkundla zokubeka imibono).
- Imininingwane Yezezimali: Imininingwane yokukhokha (isb., imininingwane yekhadi lesikweletu) uma uthenga ukubhalisa noma izinsizakalo, ezicubungulwa inkampani ekhokhelayo yangaphandle.
- Okuqukethwe Okudalwe Umsebenzisi: Imibono, okuthunyelwe ezinkundleni, izincwadi kumhleli, noma izimpendulo zemibuzo.
B. Imininingwane Eqoqwa Ngokuzenzakalela
Uma ufinyelela Iwebhusayithi, siqoqa ngokuzenzakalela imininingwane ethile mayelana nedivayisi yakho nokusetshenziswa kwayo ngamakhukhi, izibani zewebhu, namanye amathuluzi okulandela. Lokhu kuhlanganisa:
- Imininingwane Yokusebenzisa: Imininingwane mayelana nokuthi usebenzisa kanjani Iwebhusayithi yethu, njengezihloko ozifundayo, isikhathi nosuku lokufinyelela, amakhasi abukelwe, kanye nendlela ethathwe kwi-Iwebhusayithi.
- Imininingwane Yedivayisi Nenethiwekhi: Ikheli lakho le-IP, uhlobo lwedivayisi, uhlelo lokusebenza (operating system), uhlobo lwesiphequluli (browser), kanye nomhlinzeki wesevisi yeselula.
- Imininingwane Yendawo: Indawo ejwayelekile ethathwe ekhelini lakho le-IP noma, ngemvume yakho, imininingwane yendawo eqondile evela kudivayisi yakho yeselula.
C. Imininingwane Evela Ezinkampanini Zangaphandle
Singathola imininingwane ngawe evela ezinkampanini zangaphandle, njengokuthi:
- Izinkundla Zokuxhumana: Uma uxhumanisa i-akhawunti yakho yezokuxhumana nezinsizakalo zethu noma uhlanganyela nokuqukethwe kwethu kwezokuxhumana.
- Abakhangisi Nabalingani: Imininingwane mayelana nokusebenzisana kwakho nezikhangiso eziboniswe kusayithi lethu noma ezinye izinsizakalo ezinikezwa abalingani bethu.
2. Ukuthi Siyisebenzisa Kanjani Imininingwane Yakho Yomuntu Siqu (Ukucubungula)
Siyicubungula Imininingwane yakho Yomuntu Siqu ngenhloso elandelayo efanele:
- Ukunikeza Nokuphatha Izinsizakalo Zethu: Ukuletha izindaba ozicelayo, ukuphatha i-akhawunti yakho, ukucubungula ukubhalisa, kanye nokwenza kube lula ukubeka imibono noma ukubamba iqhaza ezinkundleni.
- Ukuxhumana Nawe: Ukuthumela amaphephabhuku, izexwayiso, izimemezelo zokuphatha, nokuphendula imibuzo yakho.
- Ukukhetha Ngokwakho Nokumaketha: Ukwenza okuqukethwe, izikhangiso, kanye nezipesheli zokukhangisa zifanele izintshisakalo zakho nezindlela zokusebenzisa.
- Ukwenza Ucwaningo Nokuthuthukisa: Ukuqapha ukusebenza kwe-Iwebhusayithi, ukwenza ucwaningo, nokuhlaziya izitayela ukuze kuthuthukiswe okuqukethwe, izinsizakalo, kanye nolwazi lomsebenzisi.
- Ezokuphepha Nokuvimbela Ukukhwabanisa: Ukuvikela ukuphepha nobuqotho be-Iwebhusayithi, ukuvimbela ukusetshenziswa kabi, nokuhambisana nezibopho zomthetho.
3. Ukudalulwa Kwemininingwane Yakho Yomuntu Siqu
Singayidalula Imininingwane yakho Yomuntu Siqu kulawo maphathi:
- Abahlinzeki Bethu Bezinsizakalo: Izinkampani zangaphandle ezenza izinsizakalo egameni lethu, njengokusingatha iwebhusayithi, ukuhlaziywa kwedatha, ukucubungula inkokhelo, izinsizakalo zokukhangisa, kanye nokulethwa kwe-imeyili. Laba bahlinzeki banesibopho ngesivumelwano sokugcina imininingwane yakho iyimfihlo futhi iphephile.
- Abalingani Bokukhangisa: Sabelana ngemininingwane elinganiselwe (njengedatha yamakhukhi) nabakhangisi bangaphandle kanye nezinkundla zokukhangisa ukuze kuboniswe izikhangiso ezikhethekile.
- Ezomthetho Nokuhambisana: Singayidalula imininingwane yakho lapho kudingeka khona umthetho, njengokuphendula umyalelo wenkantolo, umyalo wokumangalela, noma uphenyo lukahulumeni, noma ukuvikela amalungelo ethu, impahla, noma ukuphepha, noma lokho kwabasebenzisi bethu noma umphakathi.
- Ukudluliselwa Kwebhizinisi: Uma kwenzeka ukuhlanganiswa, ukuthengiswa, noma ukutholwa kwazo zonke noma ingxenye yebhizinisi lethu, imininingwane yakho ingadluliselwa kumnikazi omusha.
4. Amakhukhi Namathuluzi Okulandela
Sisebenzisa amakhukhi (cookies) nobuchwepheshe obufanayo (isb., izibani zewebhu) ukuqoqa imininingwane echazwe kuSigaba 1(B).
- Ayini Amakhukhi? Amakhukhi amafayela amancane wombhalo agcinwe kudivayisi yakho asisiza ukukhumbula izinto ozikhethayo nokuthuthukisa ulwazi lwakho.
- Izinhlobo Zamakhukhi: Sisebenzisa amakhukhi adingekayo ngokuqinile (abalulekile ukuze isayithi lisebenze), amakhukhi okusebenza (ukuhlaziya ukuthi isayithi lisetshenziswa kanjani), amakhukhi asebenzayo (ukukhumbula izinto ozikhethayo), kanye namakhukhi okukhomba (asetshenziswa abakhangisi).
- Izinketho Zakho: Ungakwazi ukuphatha noma ukuvala amakhukhi ngezilungiselelo zesiphequluli sakho. Kodwa-ke, ukuvala amakhukhi athile kungathinta ukusebenza kwe-Iwebhusayithi. Ngokuqhubeka nokusebenzisa i-Iwebhusayithi ngaphandle kokushintsha izilungiselelo zakho, uyavumelana nokusebenzisa kwethu amakhukhi.
5. Amalungelo Akho E-POPIA Njengomuntu Okukhulunywa Ngaye
Ngokuhambisana ne-POPIA, unelungelo loku:
- Ukufinyelela: Cela ukuqinisekiswa ukuthi siyayigcina Imininingwane yakho Yomuntu Siqu futhi ucele ikhophi yaleyo mininingwane.
- Ukulungisa/Ukususa: Cela ukulungiswa, ukubhujiswa, noma ukususwa kweMininingwane yakho Yomuntu Siqu engalungile, engahlobene, eyedlulele, noma etholwe ngokungemthetho.
- Ukuphikisa: Phikisa ukucubungulwa kweMininingwane yakho Yomuntu Siqu ngezinjongo zokumaketha okuqondile noma ngezizathu ezifanele eziphathelene nesimo sakho esithile.
- Ukuhoxisa Imvume: Hoxisa imvume yakho nganoma yisiphi isikhathi lapho ukucubungula kusekelwe emvumeni.
- Ukufaka Isikhalazo: Khononda kuMlawuli Wezemininingwane (Information Regulator) mayelana nokungahambisani okusolwayo ne-POPIA.
Ukuze usebenzise noma yiliphi lala malungelo, sicela usithinte usebenzisa imininingwane enikezwe ngezansi.
6. Ezokuphepha Kwedatha
Sithatha izinyathelo zobuchwepheshe nezokuphatha ezifanele ukuvikela ubuqotho kanye nobumfihlo beMininingwane yakho Yomuntu Siqu ekufinyeleleni okungagunyaziwe, ukudalulwa, noma ukulahleka ngengozi, njengoba kudingwa yi-POPIA. Nokho, akukho ukudluliswa noma ukugcinwa okuse-elekthronikhi okuphephe ngo-100%, futhi asikwazi ukuqinisekisa ukuphepha okuphelele.
7. Ukugcinwa Kwedatha
Siyigcina Imininingwane yakho Yomuntu Siqu kuphela isikhathi eside ngokwanele ukuze sifezekise izinjongo eqoqelwe zona, okuhlanganisa nezidingo zomthetho, zokubalwa kwezimali, noma zokubika.
8. Ubumfihlo Bezingane
Iwebhusayithi ayiqondiswa ezinganeni ezingaphansi kweminyaka engu-18. Asiqoqi ngamabomu Imininingwane Yomuntu Siqu ezinganeni ezingaphansi kwe-18. Uma sithola ukuthi siqoqe imininingwane evela enganeni ngaphandle kwemvume yomzali, sizothatha izinyathelo zokususa leyo mininingwane ngokushesha.
9. Izinguquko Kulo Mgomo
Singase siwubuyekeze lo Mgomo Wobumfihlo ngezikhathi ezithile. Noma yiziphi izinguquko zizofakwa kuleli khasi ne-“Idethi Yokusebenza” ebuyekeziwe. Sikukhuthaza ukuthi uhlole leli khasi ngezikhathi ezithile.
10. Imininingwane Yokuxhumana
Uma unemibuzo noma ukukhathazeka mayelana nalo Mgomo Wobumfihlo noma ukuphathwa kweMininingwane yakho Yomuntu Siqu, sicela usithinte ku:
I-imeyili: mknews@mknews.africa